حداقل تورم در سال ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود؟

هیچکس فکر نمی‌کرد سرعت تورم در ایران تا جایی افزایش پیدا کند که صحبت از تورم سه رقمی و فاصله اقتصاد با این تورم مطرح باشد. پیش از این، آخرین باری که صحبت از ابرتورم در اقتصاد ایران سربرآورد سال ۱۳۹۹ بود. در این سال کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی نسبت به ابرتورم هشدار دادند و برخی نیز این پدیده را به دلیل ساختار خاص اقتصاد ایران بعید دانستند. این درحالی است که اقتصاد ایران در آن سال تورمی معادل ۳۶.۴ درصد داشت. ۶ سال از آن سال گذشت و بار دیگر بحث ابرتورم در اقتصاد ایران داغ شده است با این تفاوت که دیگر هیچ کارشناسی ساختار فعلی اقتصاد ایران را مقاوم در برابر این پدیده نمی‌داند.

وضعیت اقتصاد امروز ایران آنقدر که به تورم سه رقمی نزدیک است به تورم تک رقمی نزدیک نیست. طبق آخرین آمارهای شاخص قیمت در مرداد ۱۴۰۵، تورم نقطه به نقطه در این ماه به ۸۹ درصد رسیده است؛ یعنی تنها ۱۱ واحد درصد فاصله تا تورم سه رقمی.

محاسبات اکوایران نشان می‌دهد اگر بانک مرکزی نتواند میانگین تورم ماهانه در ۷ماه پیش رو را سطحی کمتر از ۶ درصد نگه دارد؛ تورم سه رقمی به طور رسمی در اقتصاد ایران کلید می‌خورد. وضعیتی که برای تغییر و بازگشت به سطوح پایین‌تر، کار را برای سیاستگذاران اقتصادی دشوار خواهد کرد.

طبق پیش‌بینی تورم اکوایران که از روش «میانگین تورم ماهانه» در برآورد تورم سالانه در انتهای ۱۴۰۵ بهره گرفته است؛ حداقل تورم سالانه در پایان امسال ۸۰.۱ درصد خواهد بود.

سناریو اول؛  بر اساس میانگین تورم ماهانه فروردین تا مرداد ۱۴۰۵

در این سناریو فرض بر این است که اقتصاد تا پایان سال جاری با میانگین تورم ماهانه در پنج ماه ابتدایی امسال به مسیر خود ادامه بدهد. طبق آمارها میانگین تورم ماهانه در این فصل معادل ۵.۲ درصد بوده که اگر این تورم تا پایان سال ادامه پیدا کند؛ در پایان سال ۱۴۰۵ تورم سالانه معادل ۸۸.۷ درصد و تورم نقطه به نقطه معادل ۸۴.۶ درصد به ثبت می‌رسد.

سناریو دوم؛ بر اساس میانگین ۱۲ ماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵

طبق این سناریو میانگین تورم ماهانه در یک سال منتهی به مرداد ماه سال جاری معیار قرار گرفته است. با توجه محاسبات انجام شده میانگین تورم بر اساس این تعریف معادل ۵.۴ درصد ارزیابی شده است. اگر اقتصاد با این میانگین تورم باقی سال را به اتمام برساند می‌توان گفت تورم سالانه در پایان سال ۱۴۰۵ به ۸۹.۷ درصد خواهد رسید. همچنین با توجه به این فرض تورم نقطه‌ای در پایان امسال ۸۷.۱ درصد خواهد شد.

سناریو سوم؛ بر اساس تورم ماهانه مردادماه ۱۴۰۵

این سناریو خوشبینانه‌ترین سناریویی است که می‌تواند تا انتهای سال جاری رخ دهد. در این سناریو فرض می‌شود تا پایان سال جاری میانگین افزایش قیمت‌ها در هر ماه مشابه تورم ماهانه مردادماه باشد. با این فرض خوشبینانه می‌توان گفت تورم سالانه در بهترین حالت در پایان سال جاری به ۸۰.۱ درصد رسیده و تورم نقطه‌ای در همین زمان در سطح ۶۳.۴ درصد قرار بگیرد. باید دقت داشت که این در حالی است که بانک مرکزی بتواند وضعیت رشد نقدینگی و تورم را همانند مردادماه تحت کنترل داشته باشد. همچنین انتظارات منفی اقتصادی در ادامه سال فشار افزایش قیمت را بیشتر نکند. در این شرایط می‌توان انتظار داشت تورم در سطح ۸۰ درصدی قرار بگیرد.

مجموع این سناریوها حاکی از آن است که تورم نقطه‌ای در پایان امسال در بازه میان ۶۳.۴ درصد تا ۸۷.۱ درصد و تورم سالانه در پایان ۱۴۰۵ در محدوده ۸۰.۱ درصد تا ۸۹.۷ درصد خواهد بود. البته این سناریوها با توجه به فراز و نشیب شرایط «نه جنگ، نه صلح» قابل ارزیابی و اتکا است. انتظار می‌رود ادامه این شرایط تورم را به ارقام سه رقمی بسیار نزدیک کند اما این اتفاق رخ ندهد (طبق سناریوهای اکوایران).

همچنین باید دقت داشت، در صورتیکه وضعیت به سمت جنگ تمام عیار یا به سمت صلح جامع حرکت کند تورم از کانال پیش‌بینی‌ها خارج خواهد شد و به سمت آینده‌ای متفاوت حرکت خواهد کرد.