بررسی عملکرد صنعت ارتباطات بورس تهران در ۶ماه نخست ۱۴۰۵
بررسی حاشیه سود صنعت ارتباطات نشان می‌دهد افزایش درآمد در نیمه نخست امسال با رشد همپای شاخص‌های سودآوری همراه نبوده است. در سال۱۴۰۴، حاشیه سود ناخالص صنعت ۲۵درصد، حاشیه سود عملیاتی ۱۷درصد و حاشیه سود خالص ۱۶درصد گزارش شد.
شروع روند صعودی درآمدی از خرداد
درآمد صنعت ارتباطات بورس تهران در ۶ماه نخست امسال به ۸۹هزار و ۳۶۷میلیارد تومان رسید که در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته ۷۹درصد افزایش نشان می‌دهد. از این میزان، ۳۸هزار و ۷۴۵میلیارد تومان در بهار و ۵۰هزار و ۶۲۲میلیارد تومان در تابستان ثبت شد. به این ترتیب، درآمد تابستان نسبت به بهار حدود ۳۱درصد بیشتر بود و سهم این فصل از درآمد نیمه نخست به نزدیک ۵۷درصد رسید. روند ماهانه درآمد نیز از تغییر سطح فعالیت درآمدی صنعت در طول دوره حکایت دارد. درآمد فروردین و اردیبهشت به‌ترتیب ۱۱هزار و ۶۳۲میلیارد و ۱۱ هزار و ۱۹۱میلیارد تومان بود. این رقم در خرداد به ۱۵هزار و ۹۲۱میلیارد تومان رسید و در سه ماه تابستان نیز روند افزایشی خود را ادامه داد. درآمد تیر ۱۶هزار و ۴۹۴میلیارد تومان، مرداد ۱۶هزار و ۶۰۴میلیارد تومان و شهریور ۱۷ هزار و ۵۲۴میلیارد تومان گزارش شد.
مقایسه با ماه‌های مشابه سال گذشته نیز نشان می‌دهد رشد درآمد در تمام ماه‌های نیمه نخست مثبت بوده است. این رشد در فروردین ۵۲درصد و در اردیبهشت ۳۸درصد بود؛ اما در خرداد به ۹۶درصد رسید. رشد درآمد در تیر ۱۰۸درصد، مرداد ۸۲درصد و شهریور ۹۳درصد ثبت شد. بنابراین، بیشترین رشد سالانه درآمد ماهانه در تیرماه رخ داد؛ هرچند بیشترین مبلغ درآمد در شهریور به ثبت رسید. درآمد صنعت در کل سال ۱۴۰۴ با رشد ۳۴درصدی به ۱۱۳ هزار و ۹۰۵میلیارد تومان رسیده بود. مقایسه این رقم با عملکرد ۶ماهه امسال نشان می‌دهد درآمد نیمه نخست ۱۴۰۵ معادل حدود ۷۸.۵درصد درآمد کل سال گذشته است. این نسبت، بزرگی درآمد ثبت‌شده در نیمه نخست را نشان می‌دهد؛ اما برای ارزیابی عملکرد کل سال باید روند درآمد در ماه‌های باقی‌مانده نیز بررسی شود.
بخش عمده درآمد در اختیار بزرگ‌ترین شرکت گروه
ترکیب درآمد شرکت‌های بورسی این صنعت نشان می‌دهد بخش عمده درآمد تجمیعی در اختیار همراه اول قرار دارد. درآمد این شرکت در ۶ماه نخست امسال به ۶۹هزار و ۸۸۷میلیارد تومان رسید که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل ۷۷درصد رشد داشت. این رقم حدود ۷۸درصد از درآمد کل صنعت را تشکیل می‌دهد. از همین رو، تغییرات درآمد همراه اول نقش مهمی در شکل‌گیری روند کلی درآمد گروه دارد.
درآمد ماهانه همراه اول از ۹هزار و ۲۱۴میلیارد تومان در فروردین به ۸هزار و ۶۲۲میلیارد تومان در اردیبهشت کاهش یافت؛ اما در خرداد به ۱۳ هزار و ۲۰۵میلیارد تومان رسید. درآمد شرکت در تیر ۱۲هزار و ۵۹۰میلیارد تومان و در مرداد ۱۲هزار و ۷۰۶میلیارد تومان بود و در شهریور به ۱۳ هزار و ۵۴۹میلیارد تومان افزایش یافت.
درآمد حاصل از کارکرد مشترکان نیز بخش مهمی از درآمد ماهانه شرکت را تشکیل می‌دهد. این بخش در اردیبهشت ۸هزار‌میلیارد تومان درآمد داشت و رقم آن در خرداد به ۱۲هزار و ۲۰۹میلیارد تومان رسید. درآمد کارکرد مشترکان در شهریور نیز ۱۱ هزار و ۹۰۷میلیارد تومان بود که حدود ۸۸درصد از درآمد همان ماه همراه اول را شامل می‌شد. این ترکیب نشان می‌دهد درآمد خدمات مبتنی بر کارکرد مشترکان سهم اصلی را در درآمد ماهانه شرکت دارد.
مخابرات با رشد سه‌رقمی درآمد پیش رفت
شرکت مخابرات ایران نیز در نیمه نخست امسال درآمد خود را به ۱۶هزار و ۱۵۱میلیارد تومان رساند. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته ۱۰۲درصد افزایش داشت و حدود ۱۸درصد از درآمد تجمیعی صنعت را تشکیل داد. رشد درآمد مخابرات در این دوره از نظر درصدی بیشتر از رشد ثبت‌شده در بزرگ‌ترین شرکت گروه بود؛ هرچند اندازه درآمد آن همچنان فاصله قابل‌توجهی با همراه اول داشت.
درآمد ماهانه مخابرات در سه ماه نخست سال در محدوده ۲هزار و ۸۰میلیارد تومان قرار داشت. این رقم در تیر به ۳هزار و ۲۸۴میلیارد تومان رسید و در شهریور نیز ۳هزار و ۳۲۲میلیارد تومان ثبت شد. در بخش خدمات دیتا، درآمد از هزار و ۱۰میلیارد تومان در فروردین به هزار و ۱۲۱میلیارد تومان در شهریور رسید. با وجود افزایش مبلغ درآمد این بخش، سهم آن از درآمد ماهانه شرکت از حدود ۴۹درصد در فروردین به ۳۴درصد در شهریور کاهش یافت. بنابراین، رشد درآمد کل مخابرات را نمی‌توان تنها با تغییرات درآمد خدمات دیتا توضیح داد.
عملکرد شرکت‌های کوچک‌تر یکدست نبود
در میان دیگر شرکت‌های صنعت، آسیاتک در ۶ماه نخست امسال ۲هزار و ۳۹۵میلیارد تومان درآمد ثبت کرد که ۳۵درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته بود. روند رشد درآمد ماهانه این شرکت در طول دوره متفاوت بود. درآمد فروردین نسبت به ماه مشابه سال قبل ۴درصد کاهش داشت؛ اما این روند در ماه‌های بعد تغییر کرد و رشد درآمد در اردیبهشت به ۲۸درصد و در خرداد به ۶۲درصد رسید. رشد درآمد در ماه‌های تابستان نیز در محدوده ۳۵ تا ۴۳درصد قرار گرفت. افرا با ثبت ۵۵۷میلیارد تومان درآمد در نیمه نخست، رشد ۱۰۶درصدی را تجربه کرد. در این شرکت، افزایش درآمد ماهانه خرداد نسبت به ماه مشابه سال قبل به ۱۹۶درصد رسید. با وجود این رشد، سهم افرا از درآمد تجمیعی صنعت کمتر از یک‌درصد بود. در نتیجه، نرخ رشد بالای این شرکت به‌تنهایی اثر محدودی بر روند درآمد کل گروه دارد.
در سوی دیگر، های‌وب در نیمه نخست امسال ۳۷۷میلیارد تومان درآمد ثبت کرد که ۳۲درصد کمتر از دوره مشابه سال گذشته بود. درآمد این شرکت در فروردین نسبت به ماه مشابه سال قبل ۳۹درصد و در اردیبهشت ۵۴درصد کاهش داشت. شدت افت درآمد در ماه‌های بعد کمتر شد و در شهریور به ۱۶درصد رسید؛ اما درآمد شرکت در کل دوره همچنان پایین‌تر از سطح سال گذشته باقی ماند. مقایسه عملکرد شرکت‌ها نشان می‌دهد رشد درآمد صنعت، با وجود فراگیری در میان شرکت‌های بزرگ، به معنای بهبود یکسان وضعیت همه فعالان گروه نیست. همراه اول و مخابرات سهم اصلی را در درآمد تجمیعی دارند و رشد درآمد آنها تصویر کلی صنعت را شکل می‌دهد؛ درحالی‌که شرکت‌های کوچک‌تر مسیرهای متفاوتی را تجربه کرده‌اند.
تغییر تعرفه‌ها در کنار سایر عوامل درآمدی
تغییر تعرفه خدمات ارتباطی یکی از متغیرهایی است که در تحلیل درآمد شرکت‌های این صنعت باید در نظر گرفته شود. تعرفه بسته‌های اینترنت همراه در سال۱۴۰۴ طی دو مرحله تغییر کرد. مرحله نخست در آذرماه با افزایش ۲۰درصدی و مرحله بعد در پنجم اسفند با افزایش ۱۸درصدی اجرا شد. این تغییرات در مجموع در چارچوب افزایش مصوب ۳۸درصدی تعرفه بسته‌های اینترنت همراه قرار داشتند.
با این حال، نمی‌توان رشد درآمد ۶ماهه صنعت را صرفا به تغییر تعرفه‌ها نسبت داد. درآمد گزارش‌شده شرکت‌ها از مجموعه‌ای از خدمات و فعالیت‌ها به‌دست می‌آید و ترکیب درآمدی آنها نیز یکسان نیست. افزون بر این، افزایش نرخ خدمات به‌تنهایی برای توضیح تغییر درآمد کافی نیست و باید در کنار سایر اطلاعات عملیاتی و مالی شرکت‌ها بررسی شود.
رشد درآمد به بهبود همزمان حاشیه سود نرسید
بررسی حاشیه سود صنعت ارتباطات نشان می‌دهد افزایش درآمد در نیمه نخست امسال با رشد همپای شاخص‌های سودآوری همراه نبوده است. در سال۱۴۰۴، حاشیه سود ناخالص صنعت ۲۵درصد، حاشیه سود عملیاتی ۱۷درصد و حاشیه سود خالص ۱۶درصد گزارش شد. در بهار۱۴۰۵، این نسبت‌ها به‌ترتیب به ۱۹، ۱۲ و ۸درصد رسیدند. بنابراین، مقایسه ارقام بهار امسال با نسبت‌های ثبت‌شده برای کل سال گذشته، از پایین‌تر بودن حاشیه سود در این دوره حکایت دارد. البته مقایسه یک فصل با کل سال باید با توجه به تفاوت ترکیب و شرایط فعالیت در دوره‌های زمانی انجام شود.
در سطح شرکت‌ها نیز تفاوت قابل‌توجهی در حاشیه سود دیده می‌شود. آسیاتک در بهار امسال حاشیه سود ناخالص ۴۹درصدی و حاشیه سود عملیاتی ۳۹درصدی ثبت کرد. حاشیه سود خالص این شرکت ۵۴درصد بود؛ درحالی‌که این نسبت برای کل سال۱۴۰۴ معادل ۱۹درصد گزارش شده بود. بالاتر بودن حاشیه سود خالص از حاشیه سود ناخالص، به‌خودی‌خود به معنای خطای محاسباتی نیست، اما برای توضیح علت آن باید اجزای صورت سود و زیان، از جمله درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی و اقلام مالیاتی، بررسی شود.
افرا در بهار امسال حاشیه سود ناخالص ۴۶درصدی و حاشیه سود خالص ۲۲درصدی داشت. حاشیه سود خالص این شرکت در کل سال۱۴۰۴ معادل ۱۴درصد بود. در مخابرات ایران، حاشیه سود ناخالص به ۱۹درصد و حاشیه سود خالص به ۹درصد رسید. همراه اول نیز حاشیه سود ناخالص ۱۸درصدی، عملیاتی ۱۳درصدی و خالص ۶درصدی را ثبت کرد. حاشیه سود خالص این شرکت در سال گذشته ۱۰ درصد بود.
در مقابل، های‌وب در بهار امسال حاشیه سود ناخالص منفی ۴۰درصد، عملیاتی منفی ۶۱درصد و خالص منفی ۱۲۱درصد را تجربه کرد و در میان شرکت‌های بررسی‌شده تنها شرکتی بود که نسبت‌های سودآوری آن در محدوده منفی قرار داشت. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد ارزیابی عملکرد صنعت ارتباطات صرفا با اتکا به رشد درآمد، تصویر کاملی از وضعیت مالی شرکت‌ها ارائه نمی‌کند. ترکیب درآمد، هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی و تفاوت ساختار فعالیت شرکت‌ها نیز در سنجش کیفیت رشد درآمد اهمیت دارد.
منبع: دنیای اقتصاد
