با محاصره دریایی، واردات بنزین نداریم
در حالی که کشور در برابر تبعات اقتصادی و حملات نظامی بر تأسیسات نفتی و پالایشگاهی صراحتاً تلاش میکند، چالش تأمین روشن است. تولید روزانه بنزین در حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در حالی که مصرف ۱۳۷ میلیون لیتر میرسد، نابرابریای را نمایان میکند که در شرایط فعلی، با وضعیت جنگی و محدود شدن واردات، اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
برای مقابله با این فشار، مقامات در حال بررسی طرحهای مختلفی هستند. یکی از این طرحها، «پایلوت عرضه بنزین با قیمت پالایشگاهی کامل» در استان کرمان است که بهصورت آزمایشی اجرا خواهد شد. در این طرح، هر کارت سوخت شخصی سهمی متناسب با ۴۰ لیتر مورد نیاز، با قیمت ۵ هزار تومان دریافت خواهد کرد، در حالی که بنزین مازاد به نرخ ۸۷ هزار تومان (بههمراه آخرین بهروزرسانی فُب خلیج فارس) عرضه میشود. هدف از این اقدام، کاهش مصرف زائد و جلوگیری از فروش سیاه، جذب سهمیهها و بیاختیاری مصرفکنندگان است.
در جلسهای با حضور وزیر نفت، معاونان، سمعیهای از کمیسیون انرژی و نمایندگان کرمان، به تفصیل در مورد امکانات اجرای این طرح بحث شد. یکی از سوابق مهم مطرح شد: «اگر مسافرانی در مسیرهای طولانی استان حضور داشته باشند، چه طرزی برای توزیع بنزین منظم در این مسیرها در نظر گرفته شود؟» برای مثال، اگر نیاز به ۱۵۰ لیتر بنزین با نرخ ۱.۵ هزار تومان باشد، ۵۰ لیتر با نرخ ۳ هزار و ۴۰ لیتر با نرخ ۵ هزار تومان در دسترس قرار میگیرند. این طرح بهعنوان یک پائلوت، با هماهنگیهای لازم، بهعنوان یک آزمایش کوچک در انگشتان سرزمین کرمان آغاز میشود. در حالی که واقعیت فاصلههای طولانی میان شهرهای جزیرهها باعث میشود مصرف بیش از ۱۵۰ لیتر ممکن باشد، جامعه باز هم بههمراه این طرح، در حال بررسی امکان―مدیریت هوشمند مصرف و کنترل قاچاق است.
به علاوه، برخی نمایندگان مجلس در بحث «اختصاص بنزین بر اساس کد ملی و قیمتگذاری مازاد بر عهدهدارهای واقعی تولید» به دنبال طرحی میباشند که توزیع یارانه را بهتر کند. اما این طرح با مواردی مثل تلاش برای ایجاد بازار سیاه و افزایش نقدینگی گدبانامه است، که ممکن است با اثرات منفی بر کسری بودجه همراه باشد. لذا، شهید خمینی، بیان کرد که دولت همچنان بر سر آن تأکید میکند که ذخایر فُب خلیج فارس را در صورت لزوم، در اختیار دارد؛ اما در صورت اجرای چنین طرحی، پشت دو محصول مصرف و تولید، هزینههای دولت نشت میکند و در نهایت، یکی از راهحلهای مؤثر در کمبود سوخت، واردات از خلیج فارس میماند.
سخنگوی کمیسیون انرژی در برهههای مباحثی که در حال حاضر تمرکز دارد، فرموده که تمرکز نهادهای اجرایی، بر محاسبه، توسعه و توزیع یارانههای بنزین و پوشش نیازهای شیکمرغ مصرفکنندگان باشد؛ زیرا «این طرحی است که کشوری مثل ما در کنار نوعی بخش، باید دربارهٔ مصرف فرایندهایی و با حداکثر پشتیبانی مردمی را در نظر بگیرد. عدم اجرای چنین طرحی، توانایی دولت در تأمین سوخت را به چالش میکشد و هزینههای بهدستآمدهی احتمالی را نمایی میکند.»
