افت بورس با سایه جنگ و ابهام پالایشی‌ها؛ سرعت نزول بازار کم شد
بازار سرمایه طی هفته‌های اخیر تحت تأثیر تشدید تنش‌های نظامی و نگرانی‌های سیاسی، با موجی از عرضه‌ها روبه‌رو شده است. در کنار این موضوع، ابهامات پیرامون نمادهای پالایشی نیز به دغدغه‌های معامله‌گران افزوده و گروهی از سرمایه‌گذاران را برای ذخیره سود یا کاهش ریسک، روانه درب‌های خروج کرده است. با این وجود، انتشار گزارش‌های ماهانه مهرماه و عملکرد قابل‌قبول شرکت‌ها در دوره شش‌ماهه، این پرسش را ایجاد کرده که آیا افت اخیر با واقعیت‌های بنیادی بنگاه‌ها همخوانی دارد یا بیشتر واکنشی هیجانی به ریسک‌های سیستماتیک است.
علیرضا قدرتی، کارشناس ارشد بازار سرمایه، در گفتگو با بورس‌نیوز با تشریح دلایل شکل‌گیری فشار فروش گفت طی دو هفته گذشته، ریسک سیستماتیک به واسطه انتشار اخبار نگران‌کننده پیرامون احتمال وقوع درگیری نظامی با ایران و تهدیدات گوناگون اوج گرفت. حتی برخی فعالان بازار با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، احتمال بروز اقدام نظامی پیش از برگزاری این انتخابات را مطرح می‌کردند که همین امر موجبات فروش سهام توسط افراد ریسک‌گریز و سودجو را فراهم ساخت.
وی افزود هراس از افت بیشتر قیمت‌ها موجب شد تا تقاضا برای خرید نیز رنگ ببخشد و متقاضیان بالقوه معاملات خود را به تعویق بیندازند؛ بنابراین، نه تنها عرضه‌ها افزایش یافت بلکه افت تقاضا نیز به ریزش بازار دامن زد.
ابهام پالایشی‌ها به فشار فروش دامن زد
قدرتی درباره وضعیت صنعت پالایش بیان کرد که تعمیم شرایط اضطرار به نیمه دوم سال در گزارش‌های این شرکت‌ها، برآوردهای سودآوری آن‌ها را تحت تأثیر قرار داد و ابهامات فراوانی را درباره چشم‌انداز فعالیتشان ایجاد کرد.
این کارشناس بازار سرمایه اضافه کرد گروه پالایشی حجم بالایی از فروش را تجربه کرد و توقف نمادهای این صنعت نیز تمایل سرمایه‌گذاران برای خروج را افزایش داد. افزون بر ابهامات سودآوری، هراس از آسیب دیدن زیرساخت‌ها در پی درگیری‌های احتمالی نیز بر تصمیم‌گیری سهامداران این حوزه اثرگذار بود.
وی تأکید کرد هنگامی که سرمایه‌گذار نسبت به سودآوری آتی صنعت تردید دارد و هم‌زمان خطر آسیب به زیرساخت‌ها را حس می‌کند، با احتیاط بیشتری گام برمی‌دارد و مجموع این عوامل فشار فروش در پالایشی‌ها و کل بازار را تشدید کرد.
ثبات نسبی ارز، هیجان معاملات را کاهش داد
قدرتی ثبات نسبی بازار ارز و مهار نوسانات آن را یکی از عوامل کاهنده هیجانات معاملات خواند و تصریح کرد که این امر توانست بخشی از تلاطم‌های ارزی را که پیش‌تر به بورس منتقل می‌شد، خنثی کرده و فضای معاملات را در دو هفته اخیر آرام‌تر سازد.
وی یادآور شد در دوره‌های پرنوسان ارزی، انتظارات سودآوری و ارزش سهام دستخوش تغییر می‌شود و فروکش کردن این هیجانات، فشار مضاعف را از روی بازار سرمایه برمی‌دارد.
ریزش بیشتر بورس تا چه اندازه محتمل است؟
این کارشناس ارشد با بیان اینکه دغدغه اصلی فعالان بازار ریشه در ریسک‌های سیاسی دارد تا ضعف ساختاری بورس، خاطرنشان ساخت که شرایط درونی بازار کاملاً عادی است و افت هفته‌های اخیر تنها بازتاب ترس از جنگ بوده است.
قدرتی افزود هراس از جنگ تمامی محاسبات اقتصادی و تحلیل‌های فنی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و گاهی اوقات واکنش بورس از مرز منطق فراتر می‌رود.
وی با اشاره به ارزندگی شرکت‌ها توضیح داد نسبت قیمت به سود آینده‌نگر (P/E فوروارد) در بسیاری صنایع به همراه گزارش‌های مناسب شش‌ماهه و مهرماه، احتمال افت بیشتر قیمت‌ها را محدودتر از گذشته کرده است.
این کارشناس بازار سرمایه گفت با افزایش تمایل به خرید، شیب ریزش بازار کندتر شده و بخش عمده‌ای از فروشندگانی که قصد خروج داشتند، سهام خود را عرضه کرده‌اند.
بورس در انتظار سیگنال‌های سیاسی و دیپلماتیک
قدرتی در پایان با اشاره به اثرگذاری تحولات سیاسی و دیپلماتیک بر آینده معاملات بیان کرد که بازار رصد دقیق اخبار مربوط به مناقشات را در دستور کار دارد و تا زمان تعیین‌تکلیف سیگنال‌های مثبت و منفی، نمی‌توان با قطعیت درباره مسیر پیش‌رو نظر داد.
به گفته وی، گزارش‌های مالی مطلوب و نسبت‌های جذاب ارزی می‌توانند از بورس پشتیبانی کنند، اما جهت نوسانات کوتاه‌مدت همچنان به اخبار سیاسی گره خورده است. بنابراین، کاهش تدریجی عرضه‌ها نشان‌دهنده تعدیل رفتار هیجانی است، اما پایان کار اصلاح را تضمین نمی‌کند و تداوم تقاضا، سودآوری شرکت‌ها و اخبار سیاسی تعیین‌کننده روند آتی خواهند بود.
منبع: بورس‌نیوز
