افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت برخی از داروها
در نشست خبری دیروز، شایستری سهراب کارگر، رئیس انجمن صنعت پخش ایران، با درایت خاصی بر وضعیت کنونی زنجیره توزیع بحث کرد. او با تمرکز روی تأثیرات جنگی، خصوصاً در زمینه عرضه کالاها، بیان کرد که محدودیتهای عملیاتی در سالهای اخیر موجبات کاهش تنوع و فراوری کالاها را به همراه داشتهاند.
—
## محدودیتهای عرضه و پیامدهای آن
کارگر اشاره کرد که برای بخشهای کوچک تولیدکننده، که غالباً نرخ فروش خود را از طریق پخشهای استانی و منطقهای تامین میکنند، همچنان دشواری محسوسی وجود دارد. این پخشها، با کمبود پشتوانه مالی و سودآوری کمتر، در دوران بحرانهای نظامی سخت تر از پیش دچار فشار شدهاند.
از نقطهنظر دیگری، او بیان کرد که بین زمستان ۲۰۲۱ تا بهار ۲۰۲۳، حدود هزار تا مجموعه پخش در کشور گرفتار مشکلات جدی شد؛ بین 100 تا 150 شرکت از بازار خارج شدند. این وضعیت اصلیاً مرتبط با نوسانات قیمتی، توان خرید از آنها و ذخیرهسازی کالا بود.
در بخشهای پایدار تغذیه، دارو، و آرایشی و بهداشتی، شرکتهای کوچک ناقصترین حدود از پرداخت نازل بوده و تنوع قیمتی در فروشگاهها به شدت کاهش یافته است، که میتواند به سادگی توصیه شود که تنها دو یا سه برند در هر کیف در هر فروشگاه باقی ماندهاند.
—
## شکاف در زنجیره دارو و مطالبات مستمری
در زمینه دارویی، میتوان با دلایلی بالاتر از 50 میلیارد تومان (مقدار تقریبی) به زبان ساده اشاره کرد. کارگر این موضوع را با ذکر داروخانههای آبان 2022 گره زد، در حالی که آنها هنوز مطالبات ترازنامه خود را از سازمان تأمین اجتماعی دریافت نکردهاند. این وضعیت، بهعنوان زنجیرهای از مشکلات، به صفر، خود را نمایش میدهد.
در طول یک ماه گذشته، بیش از پنج چک حمایت مالی توجیهی از سوی داروخانهها با چک برگشتی مواجه شد. این، فشار فنی را بر شرکتهای پخش بالا برد.
قیمت داروهای عمومی نیز از 50 تا 100 درصد افزایش یافته است؛ اثر این روند، کاهش تدابیر اعمال شده بر زنجیره داروست.
—
## بحث مالی در سامانههای دولتی
انجمن عدم موافقت خود را از دریافت هزینه از شرکتهای پخش برای حفظ سامانههای دولتی ابراز کرد. آنها این موازات را بهعنوان یک تغییرناکیتی میبینند که باید از منظر کسبوکار و محیط تهویه مطبوع پیش از تمرین آن بررسی گردد.
وی توجیه کرد که وقتی دولت سامانهای میسازد، منطقی نیست که هزینههای ساخت، اجرا و نگهداری از افراد درگیر کتبی دریافت شود. تا کنون، بیش از 50 سامانه در حال اجراست؛ اگر این روند ادامه یابد، برای هر سامانه جدید، هزینهٔ باقاعده به سراغ فعالان میرود.
انجمن هشدار داد که اگر ممکن باشد، مقدار 1000 تومان در ابتدا برای توجیه کار گرفته شود، ولی در آیندهٔ نزدیک ممکن است آن را به سعات چند هزار، حتی صد هزار ریال نزدیک شود.
—
## در خاتمه
رئیس انجمن بر اهمیت گسترش فعالیتهای خصوصی در ستون فقرات زنجیره تأمین تأکید کرد. او معتقد است تعامل شفاف و بدون هزینههای اضافی، پایهای برای اعتماد عمومی و شفافیت در عرصهٔ توزیع میگذارد. با توجه به شرایط بروری کهه در اقتصاد ایران رخ داده، فرض بر این است که تغییرات اساسی در زمینهٔ هوش مصنوعی، کنترل هزینه و ساختار سامانههای دولتی میتواند بهبود قابل توجهی در زنجیره توزیع به دنبال داشته باشد.
