کالابرگ هر نفر یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان می‌شود؟

رئیس بانک مرکزی، محترم عبدالناصر همتی، در یک گفت‌وگوی تلویزیونی به تازگی به امور مرتبط با کالابرگ الکترونیکی پرداخته و نکات مهمی را در این خصوص مطرح کرد. او موقوف می‌دید که دولت گام‌هایی برای تضمین پرداخت مستمر این فاکتور مالی را پیش گرفته و حتی قصد دارد که میزان اعتبار را ۲۲ تا ۲۳ درصد به‌روزرسانی کند. این اقدام، به‌گونه‌ای مشابه به تغییرات نرخ بازار، گنجایش برنامه را تداوم بخویید، در حالی که همتی به صراحت تأکید داد که این تقویت باید بدون به‌کارگیری چاپ پولی صورت گیرد؛ زیرا چنین اقدامی می‌تواند با عوارض تورمی همراه باشد.

در ابتدای گفتگو، همتی اشاره کرد به امکان حذف مقرراتی که ایرانیان مقیم خارج را از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه و کالابرگ خارج می‌کردند. حذف این دسته می‌تواند در برخی مواقع، بخش قابل توجهی از منبع مالی لازم برای ادامه مسیر را آزاد کند؛ اما هنوز روشن نیست که افزایش ۲۳ درصدی نهایی تمامی دهک‌های درآمدی را دربر می‌گیرد یا فقط بر گروهی مختص به خود تأثیر می‌گذارد. بنابراین روشن کردن شرایط دقیق اجرای این افزایش، بخش مهمی از تصمیم‌گیری‌های آتی است و هنوز به صورت رسمی اعلام نشده است.

بنام برچسبی فرعی، همتی در باره بودجه سال ۱۴۰۵ به اعداد چشم‌نواز اشاره کرد. حدود ۹۶۰ هزار میلیارد تومان به‌عنوان منابع مالی کالابرگ در دستور کار بود؛ جایی که این رقم برای اطمینان از مستمر پرداخت یک میلیون تومان ماهیانه به دریافت‌کنندگان به کار گرفته می‌شود. این ارقام نشان می‌دهند که درخواست دولت برای حفاظت از قدرت خرید خانوار، جسته به‌راه‌های موثری از چارچوب‌های مالی است.

همتی اشاره کرد که دولت در پی پیگیری مستمر تخصیص منابع کالابرگ می‌باشد؛ جامعه‌ای که به‌ریزه‌اشاچ شدن منابع مالی، از طریق راه‌حل‌های جایگزین در برابر چاپ پول، همچنان محور بحث سیاستگذاران باقی مانده است. دارا بودن منابع پایدار، اهداف کلان برنامه می‌سازد.

تحلیل اقتصادی نیز نشان می‌دهد که اگرچه افزایش ۲۳ درصدی، به‌صورت اسمی نشانگر گسترش یارانه است، اما در کنار نرخ تورم چشمگیر، از نظر قدرت خرید‌افزایی کامل نیست. بر اساس آخرین آمار مرکز آمار، تورم سالانه در تیر ۱۴۰۵ به ۶۶ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۷.۹ درصد رسیده بود، در حالی که تورم ماهانه ۳.۱ درصد بود. افزودن ۲۳ درصد به یک میلیون تومان، حدود ۱۰۰ میلیون تومان را به نتیجه برساند؛ اما برای پوشش هزینه‌های خانوارهای جزئی از قیمت کشایاک حاکم بر سبد کالا، همچنان کوتاهی‌مند است؛ زیرا ۶۶ درصدی گسترش قیمت‌ها را نمی‌گیرد.

به‌جای پرداخت نسبت به چاپ پول، همتی اهمیت این نکته را برجسته کرد که تبادلات پولی بوسیله چاپ نقدی، حجم نقدینگی را بیش از حد افزایش داده و در نهایت مانع از تحقق هدف اصلی – کاهش فشار تورمی – می‌شود. در راستای این اولویت، بر ایجاد تعادل موثر بین حصول اعتباری که تمایل به‌بودجه دولت را برآورده کند، و حفظ قدرت خرید خانوارها تاکید شد.

این گفتگو، هم‌چنین در صحنه‌گذاری چالش‌های آینده‌ی مدیریت مالی کشور، بخش مهمی از موقعیت‌نگویی می‌شود؛ به‌خصوص این‌که حساب نقدی، هم استراتژی‌ و جزئی از چالش‌های ریسک‌پذیری برنامه. در پایان، همتی تأکید داشت که همراهی میان حذف افراد غیرمقیم، و تصمیم‌گیری دقیق درباره‌ی گروه‌های درآمدی مستلزم استراتژی‌ دقیق و کارآمد در جهت حمایت از افراد مستحکم‌تر در جامعه است.