سناریوهای ۳ میلیونی شدن شاخص کل بورس
بورس در آستانه یک مرز حساس ایستاده؛ آیا شاخص کل به زیر ۳ میلیون واحد میرسد یا حمایت ۳.۲ میلیونی مسیر بازگشت را هموار میکند؟ در «تیتر یک» امروز، ابتدا سناریوهای پیشروی بازار سرمایه را بررسی میکنیم و از نسبت افت شاخص تا کاهش ارزش بازار میگوییم؛ اینکه آیا این اصلاح صرفاً یک نوسان مقطعی است یا نشانهای از تغییر فاز انتظارات.
در ادامه، به سراغ روایت دکتر تیمور رحمانی از ریشههای پولی تورم میرویم؛ تحلیلی از ناترازیها، رشد نقدینگی، نرخ ارز و چرخهای که بدون اصلاح انتظارات تورمی متوقف نخواهد شد. سپس تقویم بازارهای جهانی و جدال تعرفهای آمریکا را مرور میکنیم؛ از اختیارات روسای جمهور در وضع تعرفه تا پیامدهای آن برای تجارت جهانی.
از بازار ملک تهران در فاز انتظار میگوییم و در نهایت، چالش تداوم در شرکتهای خانوادگی ایران و تلاش چین برای تبدیل جنگ تعرفهای به یک فرصت تاریخی را بررسی میکنیم.
ریشههای تورم در ایران به روایت تیمور رحمانی
دکتر تیمور رحمانی در گزارشی ریشه تورم در ایران و افق آن را مورد بررسی قرار داده است. به گفته دکتر رحمانی اقتصاد ایران درگیر ناترازیها و کسری بودجههای عمیق است که در نهایت خود را در رشد نقدینگی و افزایش تورم نشان میدهد. طبق این گزارش علت افزایش نرخ ارز در ایران کاملا پولی بوده است. نرخ ارز در کوتاه مدت با اثرات نرخ بهره و در بلندمدت با اثرات افزایش سطح عمومی قیمتها رشد میکند. دو کانال مهم اثرگذار بر نرخ ارز حساب جاری و حساب سرمایهای است.
این گزارش آینده تورم در ایران را به شکستن چرخه نقدینگی، انتظارات تورم و نرخ بهره وابسته دانسته است. به طوریکه نرخ بهره در ایران کارکرد خود را از دست داده و برای احیای این ابزار نیاز به بهبود انتظارات تورمی است. مادامی که انتظارات تورمی به رونده فزاینده خود ادامه دهد این چرخه قطع نخواهد شد و اثرات تورمی بیشتری در اقتصاد به وقوع میپیوندد.
شاخص کل به زیر ۳ میلیون واحد میرسد؟
بازار سرمایه پس از ثبت سقف تاریخی ۴ میلیون و ۵۴۴ هزار واحدی، وارد یک فاز اصلاحی معنادار شده و با افت بیش از ۲۰ درصدی، اکنون در نقطهای تعیینکننده قرار دارد. همزمان کاهش حدود ۳ هزار همتی ارزش بازار نشان میدهد فشار فروش تنها محدود به چند صنعت یا نماد خاص نبوده، بلکه ماهیتی فراگیر داشته است. این همگرایی، از تعدیل انتظارات و افزایش ریسکگریزی سرمایهگذاران حکایت دارد؛ بازاری که دیگر صرفاً درگیر نوسان کوتاهمدت نیست، بلکه در حال بازنگری در مفروضات ارزشیابی است. در این میان، محدوده ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد بهعنوان حمایت کلیدی، مرز میان دو سناریوی متفاوت خواهد بود: تثبیت بالای این سطح میتواند مسیر بازگشت تدریجی تا کانال ۳.۸ و حتی ۴ میلیون واحد را هموار کند؛ اما شکست آن، احتمال آزمون حمایت روانی ۳ میلیون واحد و ورود به فاز اصلاحی عمیقتر را افزایش میدهد.
تقویم بازارها در این هفته
وقتی دونالد ترامپ در دوم آوریل از اعمال تعرفههای گسترده سخن گفت، پرسش اصلی این بود که آیا رئیسجمهور اساساً چنین اختیاری دارد؟ پاسخ کوتاه این است: بله، اما نه بدون محدودیت. طبق Section 122، رئیسجمهور میتواند تا سقف ۱۵ درصد و آن هم صرفاً برای ۱۵۰ روز تعرفه اعمال کند؛ ابزاری موقتی برای مدیریت عدمتوازنهای تجاری. اما ابزار جدیتر، Section 301 است؛ مسیری که پیشتر برای اعمال تعرفه بر چین استفاده شد و به دلیل طی کردن فرآیند تحقیق و استماع، پایه حقوقی مستحکمتری دارد. نکته مهمتر اینکه دولت جو بایدن نیز بخش عمده این تعرفهها را حفظ کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد سیاست تعرفهای آمریکا بیش از آنکه حزبی باشد، به یک راهبرد ساختاری تبدیل شده است. اکنون سؤال اصلی به مرحله بعدی مربوط میشود: اگر توافقی حاصل شود یا شرایط تغییر کند، سازوکار بازپرداخت یا لغو این تعرفهها چگونه خواهد بود؟
بازار ملک تهران در فاز انتظار
در واپسین ماه سال ۱۴۰۴، بازار مسکن تهران بیش از آنکه صحنه معامله باشد، در وضعیت انتظار و تعلیق قرار گرفته است. روایت میدانی از مناطق مرکزی شهر نشان میدهد فایل فروش فراوان است، اما فروشندگان تمایل کمتری به نهایی کردن معامله دارند. جهش قیمتها در ماههای اخیر – که در برخی موارد طی کمتر از دو ماه رشد بیش از ۱۵ درصدی ثبت کرده – انتظارات قیمتی را بالا برده و بسیاری از مالکان را به صبر برای نرخهای بالاتر ترغیب کرده است. در مقابل، سمت تقاضا با تورم سنگین و محدودیت استطاعت خرید مواجه است. بخشی از خریداران با اتکا به رشد داراییهای جایگزین وارد بازار شدهاند، اما همین ورود نیز بهعنوان سیگنال افزایشی برای فروشندگان عمل کرده است. برآیند این وضعیت، افزایش فاصله میان قیمتهای پیشنهادی و قدرت خرید و در نهایت تعویق معاملات است؛ وضعیتی که اگر تداوم یابد، میتواند به رکود معاملاتی پس از تب تند قیمتی منجر شود.
چالش تداوم در شرکتهای خانوادگی ایران
بخش خصوصی ایران در نقطهای حساس ایستاده است؛ جایی که رشد سه دهه گذشته اکنون با مسئله «تداوم» روبهرو شده. بسیاری از شرکتهای خانوادگی که امروز سهم مهمی در تولید و اشتغال دارند، بر پایه تصمیمهای فردی بنیانگذاران شکل گرفتهاند و همزمان با توسعه عملیاتی، سازوکارهای حرفهای حکمرانی در آنها نهادینه نشده است. اکنون با نزدیکشدن نسل اول به پایان دوره فعالیت، پرسش اصلی این است که انتقال قدرت چگونه و با چه سازوکاری انجام خواهد شد. نبود برنامه مدون جانشینی، درهمتنیدگی مالکیت و اجرا، و شکاف نسلی میان بنیانگذاران و وارثان بالقوه، این فرآیند را پیچیدهتر کرده است. تجربههای بینالمللی نشان میدهد اگر انتقال نسل بهعنوان یک پروژه استراتژیک دیده شود—همراه با تفکیک نقشها، مستندسازی دانش و طراحی ساختار راهبری—میتواند به فرصتی برای بازآرایی و تقویت مزیت رقابتی تبدیل شود؛ در غیر این صورت، رشد گذشته تضمینی برای آینده نخواهد بود.
آیا چین از جنگ تعرفهای آمریکا فرصت میسازد؟
حکم اخیر دیوان عالی آمریکا علیه بخشی از تعرفههای دوره ترامپ، نهتنها یک چرخش قضایی مهم بلکه نقطه عطفی در منازعه تجاری واشنگتن و پکن محسوب میشود. دادگاه، استناد گسترده به «امنیت ملی» برای اعمال محدودیتهای تجاری را خارج از حدود اختیارات اجرایی دانست؛ تصمیمی که لرزهای بر سیاست تجاری کاخ سفید انداخت. هرچند ترامپ با اعمال تعرفه ۱۰ درصدی جدید تلاش کرد ابتکار عمل را بازپس گیرد، اما فضای بیثبات ایجادشده، فرصتی کمسابقه در اختیار چین قرار داده است. پکن با دیپلماسی تجاری تهاجمی، پیگیری دهها توافق آزاد تجاری و ارائه زیرساختهای دیجیتال و گمرکی نوین، میکوشد خود را در مرکز یک نظم چندجانبه جدید تثبیت کند و اقتصاد ۱۹ تریلیون دلاریاش را در برابر فشارهای آمریکا مصون سازد. با این حال، تردید شرکای تجاری و نگرانی از سیل کالاهای ارزان چینی، نشان میدهد مسیر اژدهای زرد برای تبدیل تهدید به فرصت، همچنان با موانع جدی روبهروست.
