چرا اونس طلا در یک ماه ۲۲.۵ درصد گران شد؟

در پی افزایش تنش‌ها و هشدارهای مطرح شده از سوی رئیس‌جمهور آمریکا درباره احتمال استفاده از زور نظامی علیه ایران و کاهش ارزش دلار، قیمت طلا شیبی صعودی بی‌سابقه پیدا کرد و رکورد تازه‌ای را به ثبت رساند. اونس این فلز گرانبها در روز پنجشنبه، نرخ خود را از سطح ۵۵۰۰ دلار فراتر برد و در ادامه روند افزایشی که از آغاز سال ۲۰۲۶ شروع شده، بیش از بیست درصد رشد قیمت تجربه نمود.

این جهش قیمتی در همان روزی رخ داد که رئیس‌جمهور آمریکا از ارسال یک ناوگان بزرگ به منطقه خلیج فارس خبر داد و بازارها را در حالت اضطراب و انتظار باقی گذاشت. طلا به عنوان یک دارایی امن و ارزشمند که معمولاً در شرایط بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد، در سال ۲۰۲۵ که ترامپ با سیاست‌هایی تأثیرگذار به کاخ سفید بازگشت، با افزایش چشمگیری برابر با ۶۴ درصد مواجه شد.

کاهش جذابیت سایر گزینه‌های امن مانند اوراق قرضه دولتی نیز عامل مؤثری در این جریان رو به رشد قیمت طلا بوده است، به ویژه که نگرانی‌ها درباره بدهی‌های کلان اقتصادهای بزرگ از جمله آمریکا ادامه دارد. بانک‌ها و مؤسسات مالی معتبر، پس از مشاهده روند پرشتاب صعودی قیمت طلا، پیش‌بینی‌های خود را به نحو قابل توجهی افزایش داده‌اند؛ به گونه‌ای که برخی برای سال جاری میلادی قیمت‌های شش هزار دلار به ازای هر اونس را محتمل دانسته‌اند.

یک بانک بزرگ پیش‌بینی کرده است که تقاضای پایدار و سرمایه‌گذاری بانک‌های مرکزی می‌تواند زمینه‌ساز رشد قیمت تا حدود ۶۹۰۰ دلار شود؛ سناریویی که با عملکرد تحسین‌برانگیز بازار طی دو سال اخیر نیز سازگار است. مؤسسه‌ای دیگر نیز هدف قیمتی ۶۰۰۰ دلار را پیش‌بینی کرده اما احتمال می‌دهد این برآورد ممکن است دست کم گرفته شده باشد.

سایر نهادهای مالی نیز دیدی مثبت نسبت به آینده قیمت طلا ارائه داده‌اند، اگرچه برخی قیمت‌های متفاوتی بر اساس تحلیل‌هایشان ارائه کرده‌اند. هرچند اعداد متفاوتند، اجماع کلی بر این است که تحولات کلان اقتصادی و سیاسی فعلی، جلوی نزول شدید قیمت این فلز را گرفته است؛ اتفاقی که تحلیلگران بیشتر آن را نشان‌دهنده یک روند ساختاری افزایشی می‌دانند تا صرفاً یک نوسان موقتی.

در سال گذشته، تقاضا برای طلا به بالاترین میزان تاریخ رسید، چرا که نگرانی‌ها درباره ناپایداری‌های جهانی و چالش‌های تجاری افزایش یافت. داده‌های تازه منتشر شده نشان می‌دهند که مجموع تقاضای طلا در سال ۲۰۲۵ به بیش از پنج هزار تن رسید که این رقم نسبت به سال‌های قبل رشد داشته است. بخش عمده‌ای از این افزایش به سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته برمی‌گردد؛ به طوری که ورود سرمایه به صندوق‌های مبتنی بر طلا در بورس‌ها برای نخستین بار از خرید جواهرات پیشی گرفت.

پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که در سال جاری نیز جریان نقدینگی به این صندوق‌ها و همچنین علاقمندی به طلای فیزیکی پابرجا باقی بماند؛ هرچند ممکن است قیمت‌های بالای طلا، تقاضا برای محصولات زینتی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین انتظار می‌رود خرید طلای بانک‌های مرکزی کمی کاهش یابد اما این میزان همچنان بالاتر از سال‌های قبل از ۲۰۲۲ خواهد بود.

از سوی دیگر، عرضه سالانه طلای جهان نیز با رشد یک درصدی به رکوردی تازه نزدیک شده است. بازیافت طلای موجود نیز بیش از پیش رونق یافته و نسبت به افزایش قابل توجه قیمت شمش طلا در برابر دلار آمریکا، واکنش ملایم‌تری داشته است. این تحولات مجموعاً نشان می‌دهند که بازار طلا در حال تجربه دوره‌ای کم‌سابقه و تأثیرگذار است که شاید فراتر از چرخه‌های کوتاه‌مدت باشد.